Jak przygotować pokój przed dostawą łóżka rehabilitacyjnego?

Przed dostawą łóżka rehabilitacyjnego należy przede wszystkim zwolnić odpowiednią przestrzeń, zapewnić dostęp do gniazdka elektrycznego oraz przygotować drogę wniesienia sprzętu. Wokół łóżka powinno pozostać wystarczająco dużo miejsca na pracę opiekuna, zmianę pozycji chorego i ewentualny transfer na wózek.

Przygotowania najlepiej rozpocząć przed przyjazdem ekipy montażowej. Pozwala to uniknąć przesuwania ciężkich mebli w ostatniej chwili oraz ustawienia łóżka w miejscu, które później okaże się niewygodne. Jeżeli dokładne wymiary pomieszczenia albo droga wniesienia budzą wątpliwości, warto omówić je podczas zamawiania wynajmu łóżka rehabilitacyjnego.

Dlaczego miejsce na łóżko warto przygotować wcześniej?

Łóżko rehabilitacyjne różni się od zwykłego łóżka nie tylko konstrukcją. Jest wyposażone w regulowane segmenty, barierki, kółka i napęd elektryczny. Potrzebuje więc miejsca zarówno do ustawienia, jak i do bezpiecznej obsługi.

Zbyt ciasne ustawienie może utrudniać:

• zmianę pościeli i wykonywanie czynności pielęgnacyjnych,
• obracanie oraz pozycjonowanie chorego,
• podnoszenie i opuszczanie barierek,
• korzystanie z regulacji wysokości,
• przysunięcie wózka inwalidzkiego,
• dostęp do przewodu zasilającego,
• przesunięcie łóżka podczas sprzątania albo zmiany organizacji pokoju.

Nie należy brać pod uwagę wyłącznie wymiarów samego łóżka. Potrzebna jest również przestrzeń robocza dla opiekuna oraz miejsce na ruchome elementy konstrukcji.

Ile miejsca potrzeba na łóżko rehabilitacyjne?

Dokładne wymiary zależą od modelu, dlatego najlepiej potwierdzić je przed dostawą. Mierząc pokój, trzeba uwzględnić nie tylko długość i szerokość łóżka, lecz także barierki, szczyty, kółka oraz zakres ruchu regulowanych segmentów.

W miarę możliwości dobrze pozostawić dostęp do obu dłuższych boków. Jest to szczególnie ważne, gdy pacjent wymaga pomocy przy zmianie pozycji, myciu, przebieraniu lub pielęgnacji skóry. Jeżeli metraż na to nie pozwala, należy przynajmniej zapewnić swobodny dostęp od strony, po której wykonywana będzie większość czynności.

Nie warto ustawiać łóżka na styk pomiędzy ścianą a szafą. Nawet jeśli samo łóżko się zmieści, opiekun może później nie mieć miejsca na bezpieczne ustawienie stóp, pochylenie się nad chorym czy opuszczenie barierki.

Przy planowaniu całego pomieszczenia pomocne mogą być również wskazówki dotyczące wyposażenia pokoju osoby niepełnosprawnej.

Gdzie najlepiej ustawić łóżko rehabilitacyjne?

Najlepsze miejsce powinno łączyć bezpieczeństwo pacjenta z wygodą opiekuna. Łóżko powinno stać na stabilnym, możliwie równym podłożu, w części pokoju zapewniającej łatwy dostęp i dobrą widoczność.

Warto zwrócić uwagę na kilka elementów:

• możliwość dojścia do chorego bez przeciskania się między meblami,
• dostęp do oświetlenia również w nocy,
• bliskość prawidłowo zamontowanego gniazdka elektrycznego,
• brak przedmiotów utrudniających pracę barierek i regulowanych segmentów,
• możliwość otwarcia drzwi do pokoju,
• miejsce na stolik przyłóżkowy, jeśli jest potrzebny,
• zachowanie drogi umożliwiającej opuszczenie pomieszczenia.

Dobrze jest również uwzględnić komfort psychiczny chorego. Jeśli warunki na to pozwalają, pacjent powinien widzieć wejście do pokoju, mieć dostęp do światła dziennego i pozostawać w kontakcie z domownikami. Nie należy jednak ustawiać łóżka tak, aby blokowało główny ciąg komunikacyjny.

Czy łóżko rehabilitacyjne może stać przy ścianie?

Może, ale decyzja zależy od sposobu sprawowania opieki. Jeśli chory jest stosunkowo samodzielny, a wszystkie potrzebne czynności można wykonywać z jednej strony, ustawienie przy ścianie może pozwolić lepiej wykorzystać mały pokój.

Inaczej wygląda sytuacja osoby wymagającej częstego obracania, przebierania lub pomocy dwóch opiekunów. Wtedy dostęp do obu stron łóżka znacznie ułatwia pielęgnację i zmniejsza konieczność pracy w niewygodnej pozycji.

Trzeba też pozostawić odpowiedni odstęp od ściany, mebli i parapetu, aby podczas regulowania wysokości lub kąta nachylenia żaden element łóżka nie uderzał w otoczenie. Zgodnie z instrukcją użytkowania łóżek Burmeier Dali wokół konstrukcji powinno znajdować się wystarczająco dużo miejsca na cały zakres regulacji, a pod łóżkiem nie należy pozostawiać przedmiotów.

Jak przygotować drogę wniesienia łóżka?

Łóżka rehabilitacyjne są przystosowane do transportu i montażu w domu pacjenta, ale ekipa nadal potrzebuje możliwości bezpiecznego przejścia od samochodu do przygotowanego pomieszczenia.

Przed dostawą warto sprawdzić:

• szerokość drzwi wejściowych i drzwi do pokoju,
• szerokość korytarza,
• ostre zakręty na trasie wniesienia,
• liczbę i układ schodów,
• dostępność oraz wielkość windy,
• możliwość zatrzymania samochodu w pobliżu wejścia,
• wystające progi i inne przeszkody,
• ilość miejsca potrzebnego do montażu.

Z korytarza i pokoju należy usunąć krzesła, donice, dywaniki, suszarki na pranie i inne ruchome przedmioty. Zwierzęta domowe oraz małe dzieci nie powinny przebywać na trasie wniesienia ani w miejscu montażu.

Jeżeli mieszkanie znajduje się na piętrze bez windy, klatka schodowa jest bardzo wąska albo wejście prowadzi przez nietypowe przejście, trzeba powiedzieć o tym już podczas składania zamówienia. Pomocne mogą być również zdjęcia drzwi, zakrętów i schodów.

Co zrobić ze zwykłym łóżkiem?

Miejsce powinno być opróżnione przed przyjazdem ekipy. Jeśli w pokoju stoi zwykłe łóżko, najlepiej wcześniej je rozłożyć albo przenieść. Zostawienie obu łóżek w małym pomieszczeniu może uniemożliwić montaż i późniejszą opiekę.

Przy okazji warto ograniczyć liczbę pozostałych mebli. Duża szafa może pozostać na miejscu, jeśli nie przeszkadza, ale dodatkowy fotel, komoda albo stolik ustawiony przy samym łóżku często zabiera przestrzeń potrzebną opiekunowi.

Nie trzeba jednak całkowicie pozbawiać pokoju domowego charakteru. Zdjęcia, książki, radio czy niewielkie dekoracje mogą poprawiać samopoczucie pacjenta, o ile nie utrudniają dostępu do sprzętu.

Jak przygotować zasilanie?

Elektryczne łóżko rehabilitacyjne potrzebuje dostępu do sprawnego gniazdka. Powinno ono znajdować się na tyle blisko, aby przewód nie był naprężony i nie przebiegał przez przejście.

Gniazdko nie powinno znajdować się bezpośrednio pod ruchomą częścią łóżka. Przewodu nie wolno prowadzić w miejscu, w którym może zostać:

• przygnieciony przez konstrukcję,
• przejechany kółkiem,
• naprężony podczas regulacji,
• zalany podczas czynności pielęgnacyjnych,
• zahaczony przez opiekuna lub pacjenta.

Nie należy umieszczać pod łóżkiem przedłużaczy ani listew zasilających. Jeśli odległość od gniazdka jest problemem, rozwiązanie trzeba ustalić przed uruchomieniem sprzętu.

Przed przesunięciem łóżka należy odłączyć zasilanie i zabezpieczyć przewód. Po zmianie ustawienia warto ponownie sprawdzić, czy kabel nie znajduje się pod kółkiem ani pomiędzy ruchomymi elementami.

Jak zostawić miejsce dla opiekuna?

Łóżko rehabilitacyjne ma ułatwiać opiekę, ale może spełniać tę funkcję tylko wtedy, gdy opiekun ma do niego swobodny dostęp. Potrzebuje miejsca na stabilne ustawienie stóp i podejście możliwie blisko pacjenta.

Przestrzeń przy łóżku jest potrzebna między innymi podczas:

• zmiany pościeli,
• toalety chorego,
• przebierania,
• zmiany opatrunków,
• obracania na bok,
• wykonywania ćwiczeń zaleconych przez fizjoterapeutę,
• sadzania pacjenta na brzegu łóżka.

Jeżeli pacjent nie zmienia pozycji samodzielnie, organizacja pokoju powinna ułatwiać regularne pozycjonowanie. Więcej na ten temat wyjaśniamy w poradniku jak często zmieniać pozycję osoby leżącej.

W pobliżu można pozostawić stolik lub szafkę, ale nie powinny one blokować regulacji łóżka ani dostępu do chorego. Przedmioty używane codziennie najlepiej umieścić w zasięgu opiekuna, a rzeczy potrzebne pacjentowi – po stronie jego sprawniejszej ręki.

Jak zaplanować miejsce na transfer na wózek?

Jeżeli chory będzie przesiadany na wózek, odpowiednią przestrzeń trzeba przewidzieć jeszcze przed ustawieniem łóżka. Wózek powinien móc podjechać blisko wybranego boku, bez konieczności manewrowania pomiędzy meblami.

Po stronie transferu nie powinny znajdować się:

• luźne dywaniki,
• przewody elektryczne,
• wysoki próg,
• niestabilny stolik,
• śliskie podłoże,
• przedmioty ograniczające ustawienie stóp.

Wybór strony transferu może zależeć od sprawności pacjenta, przebytej operacji, niedowładu albo układu pomieszczenia. W przypadku większych ograniczeń warto ustalić go z fizjoterapeutą. Sam przebieg bezpiecznego przenoszenia osoby z łóżka na wózek opisaliśmy w osobnym poradniku.

Jaką wysokość łóżka ustawić?

Nie istnieje jedna wysokość odpowiednia w każdej sytuacji. Podczas pielęgnacji łóżko można unieść, aby opiekun nie musiał przez dłuższy czas pracować w głębokim pochyleniu. Przy siadaniu na brzegu wysokość powinna umożliwiać pacjentowi stabilne oparcie stóp o podłogę.

Po zakończeniu czynności ustawienie należy ponownie dostosować do bezpieczeństwa chorego. Szczególnej ostrożności wymagają osoby z zaburzeniami równowagi, dezorientacją albo skłonnością do samodzielnego wstawania mimo braku wystarczającej sprawności.

Sposób korzystania z tej funkcji przedstawiamy dokładniej w artykule o elektrycznej regulacji wysokości łóżka rehabilitacyjnego.

Co sprawdzić po montażu łóżka?

Po ustawieniu sprzętu warto poprosić o pokazanie wszystkich najważniejszych funkcji. Opiekun powinien wiedzieć:

• jak podnosić i opuszczać poszczególne segmenty,
• jak regulować wysokość całego leża,
• jak zablokować i odblokować kółka,
• jak obsługiwać barierki,
• gdzie odkładać pilot,
• jak bezpiecznie prowadzić przewód,
• z kim kontaktować się w przypadku usterki.

Przed położeniem pacjenta trzeba sprawdzić stabilność łóżka i działanie hamulców. Szczegółowe informacje znajdują się w poradniku opisującym blokadę kółek w łóżku rehabilitacyjnym.

Należy również przećwiczyć opuszczanie i podnoszenie barierek. Nie powinno się używać ich jako przypadkowego uchwytu do podnoszenia pacjenta, jeśli producent nie przewidział takiego zastosowania. Sposób obsługi przedstawiamy w instrukcji dotyczącej opuszczania i blokowania barierek.

Barierki nie są rozwiązaniem odpowiednim automatycznie dla każdej osoby. U pacjentów z dezorientacją, demencją lub silnym pobudzeniem próba przechodzenia nad zabezpieczeniem może zwiększać ryzyko upadku. Ich zastosowanie powinno uwzględniać zachowanie, sprawność i stan chorego.

Jaki materac przygotować?

Materac powinien być dopasowany wymiarami do konkretnego łóżka i nie może tworzyć niebezpiecznych szczelin przy barierkach. Nie należy samodzielnie układać kilku przypadkowych materacy ani dodawać grubych nakładek bez upewnienia się, że cały zestaw pozostaje bezpieczny.

Visamed posiada proste, niedrogie materace sprzedawane klientom razem z łóżkiem. Najwygodniej ustalić potrzebę ich dostarczenia już podczas składania zamówienia.

Jeśli stan skóry lub stopień unieruchomienia wskazuje na większe ryzyko odleżyn, dobór dodatkowego rozwiązania należy omówić z pielęgniarką, lekarzem albo fizjoterapeutą. Visamed prowadzi również wynajem materacy przeciwodleżynowych, ale nie każdy pacjent potrzebuje takiego samego rodzaju podłoża.

Checklista przed dostawą łóżka

Przed umówionym terminem warto sprawdzić, czy:

• wybrane miejsce jest już wolne,
• znane są wymiary pokoju oraz szerokość przejść,
• z trasy wniesienia usunięto przeszkody,
• poinformowano dostawcę o schodach lub braku windy,
• w pobliżu znajduje się sprawne gniazdko,
• wiadomo, z której strony opiekun będzie podchodził do pacjenta,
• przewidziano miejsce na ewentualny wózek,
• ustalono, czy razem z łóżkiem potrzebny jest materac,
• domownicy wiedzą, o której godzinie odbędzie się dostawa,
• ktoś będzie mógł odebrać sprzęt i uczestniczyć w instruktażu.

Nie trzeba samodzielnie montować łóżka ani przygotowywać specjalistycznych narzędzi. Najważniejsze jest zapewnienie miejsca, bezpiecznej drogi wniesienia oraz obecności osoby, która zapozna się z obsługą.

Co warto przekazać podczas zamawiania łóżka?

Rozmowa z wypożyczalnią przebiegnie sprawniej, jeśli wcześniej przygotujesz podstawowe informacje:

• adres dostawy,
• piętro i dostępność windy,
• nietypowe schody lub wąskie przejścia,
• orientacyjne wymiary pokoju,
• termin, w którym łóżko będzie potrzebne,
• przybliżoną masę ciała pacjenta,
• informację, czy chory jest samodzielny, częściowo sprawny czy stale leżący,
• potrzebę dostarczenia materaca,
• możliwość występowania trudności podczas wniesienia.

Nie są to informacje służące do stawiania diagnozy. Pomagają natomiast przygotować dostawę, dobrać właściwy sprzęt i ograniczyć ryzyko, że dopiero podczas montażu pojawią się przeszkody.

Dobrze przygotowany pokój ułatwia codzienną pielęgnację, poprawia bezpieczeństwo chorego i pozwala w pełni wykorzystać funkcje regulowanego łóżka. Jeśli potrzebujesz łóżka dla osoby wracającej ze szpitala, seniora albo pacjenta wymagającego dłuższej opieki, skontaktuj się z Visamed. Pomożemy zorganizować wynajem, dostawę, montaż oraz instruktaż obsługi na terenie Warszawy i województwa mazowieckiego.

Artykuł ma charakter informacyjny. Ustawienie i sposób użytkowania łóżka należy dostosować do instrukcji producenta, stanu pacjenta oraz zaleceń personelu medycznego.

​

Marek Szyling

Redaktor merytoryczny  z zakresu fizjoterapii, Rehabilitant